ISU “PERANTARAAN”: ANTARA FAHAM AHLUS SUNNAH DAN KEKELIRUAN GOLONGAN ANTI-TAWASSUL
Isu ini sebenarnya sering timbul kerana kekeliruan sebahagian pihak yang terlalu cepat melabel sesuatu amalan sebagai syirik tanpa memahami perbezaan antara konsep perantaraan dalam Islam dengan konsep perantaraan dalam agama lain.
Ironinya, mereka nampak istilah “perantara” sahaja terus panik — seolah-olah semua bentuk perantaraan itu sama seperti yang diamalkan dalam agama lain. Sedangkan dalam aqidah, tujuan dan keyakinan, perbezaannya sangat jelas.
Pendek kata: mereka nampak kulit, tetapi tidak memahami isi.
✿ Perantaraan Dalam Islam: Tawassul dan Istighathah
Dalam aqidah Ahlus Sunnah wal Jamaah, tawassul dan istighathah bukan meminta kepada makhluk sebagai tuhan.
Hakikatnya sangat jelas:
permohonan tetap kepada Allah, manakala makhluk hanya dijadikan wasilah (perantara) untuk mendekatkan diri kepada-Nya.
Allah sendiri memerintahkan perkara ini dalam al-Qur’an:
“Wahai orang-orang yang beriman, bertakwalah kamu kepada Allah dan carilah wasilah untuk mendekatkan diri kepada-Nya.”
(Surah al-Mā’idah: 35)
Ayat ini cukup jelas. Allah bukan sahaja memerintahkan takwa, tetapi juga memerintahkan mencari wasilah.
Para ulama menjelaskan bahawa wasilah ini boleh datang dalam beberapa bentuk, antaranya:
• amal soleh
• nama-nama Allah
• doa orang soleh
• kedudukan para nabi dan wali di sisi Allah
Semua ini hanyalah jalan untuk mendekatkan diri kepada Allah, bukan menggantikan Allah.
Kalau benar semua bentuk perantaraan itu syirik seperti yang sering dilaungkan oleh sesetengah “ustaz Google”, maka sudah tentu hadis sahih tidak akan meriwayatkannya.
Namun kita dapati dalam hadis sahih tentang tiga lelaki yang terperangkap dalam gua, mereka bertawassul kepada Allah dengan amal soleh masing-masing. Lalu Allah menyelamatkan mereka.
Hadis ini diriwayatkan dalam Sahih al-Bukhari dan Sahih Muslim.
Jadi soalnya mudah:
kalau tawassul itu syirik, adakah Rasulullah ﷺ akan meriwayatkan kisah tersebut tanpa menegurnya?
✿ Bezanya Dengan Perantaraan Dalam Agama Lain
Di sinilah ramai orang tersilap faham.
Perbezaan utama bukan pada perkataan “perantara”, tetapi pada aqidah di sebaliknya.
Dalam sebahagian agama lain, penganutnya percaya bahawa tokoh tertentu:
• mempunyai kuasa ghaib sendiri
• boleh memberi pertolongan secara langsung
Contohnya dalam tradisi Kristian, doa kadang-kadang ditujukan kepada tokoh tertentu seperti Mary atau para santo kerana mereka dipercayai mempunyai kuasa memberi syafaat secara langsung.
Dalam aqidah Islam, kepercayaan seperti ini tidak dibenarkan.
Umat Islam wajib meyakini bahawa:
• tiada siapa memberi manfaat atau mudarat kecuali Allah
• para nabi dan wali tidak mempunyai kuasa sendiri
• mereka hanyalah hamba Allah yang dimuliakan
Allah menegaskan dalam al-Qur’an:
“Katakanlah: Tiada sesiapa di langit dan di bumi yang mengetahui perkara ghaib melainkan Allah.”
(Surah an-Naml: 65)
Jadi sekali lagi, bezanya bukan pada perantaraan, tetapi pada keyakinan tentang kuasa sebenar.
✿ Para Nabi Sendiri Mengajar Meminta Doa Orang Soleh
Satu lagi perkara yang sering dilupakan oleh golongan yang terlalu cepat menjerit “syirik” ialah hakikat bahawa para nabi sendiri mengajar umat mereka meminta doa daripada orang soleh.
Contoh paling jelas terdapat dalam kisah saudara-saudara Yusuf.
Mereka datang kepada ayah mereka, Ya‘qub, lalu berkata:
“Wahai ayah kami, mohonkanlah keampunan untuk dosa kami.”
Mereka tidak terus berkata: “Kami tidak perlukan doa ayah, nanti jadi syirik.”
Sebaliknya mereka meminta Nabi Ya‘qub berdoa kepada Allah bagi pihak mereka.
Dan Nabi Ya‘qub tidak memarahi mereka, bahkan menjawab bahawa beliau akan memohonkan keampunan kepada Allah.
Ini bukti jelas bahawa meminta doa orang soleh bukan syirik, bahkan disebut dalam al-Qur’an.
✿ Amalan Para Sahabat
Golongan yang gemar melabel syirik juga sering lupa bahawa para sahabat sendiri melakukan tawassul.
Ketika kemarau pada zaman khalifah Umar ibn al-Khattab, beliau meminta bapa saudara Nabi ﷺ iaitu Al-Abbas ibn Abd al-Muttalib untuk berdoa memohon hujan.
Riwayat ini juga terdapat dalam Sahih al-Bukhari.
Perhatikan baik-baik.
Jika tawassul itu syirik, adakah Umar, seorang sahabat besar yang sangat tegas dalam menjaga tauhid, akan melakukannya?
✿ Isu Tawassul Dengan Orang Yang Telah Wafat
Di sinilah sebenarnya berlaku khilaf di kalangan ulama.
Sebahagian ulama membenarkan tawassul melalui kedudukan Nabi atau orang soleh walaupun selepas wafat, kerana:
• kedudukan mereka di sisi Allah tetap mulia
• doa tetap ditujukan kepada Allah
Antara ulama besar yang membenarkan bentuk ini ialah:
• Al-Nawawi
• Ibn Hajar al-Asqalani
• Taqi al-Din al-Subki
Ada juga ulama yang tidak bersetuju dengan bentuk tersebut kerana bimbang ia disalah fahami oleh orang awam.
Namun perkara yang sangat penting difahami ialah:
perbezaan pandangan fiqh tidak pernah menjadikannya syirik secara automatik.
Malangnya, sebahagian orang hari ini lebih cepat menghukum syirik daripada membaca kitab ulama.
✿ Kesimpulan
Ringkasnya, perbezaan antara perantaraan dalam Islam dan agama lain terletak pada aqidah, bukan pada istilah.
Dalam Islam:
1. doa tetap kepada Allah
2. nabi dan wali hanyalah perantara
3. mereka tidak mempunyai kuasa sendiri
Sebab itu para ulama Ahlus Sunnah menegaskan bahawa tawassul tidak sama dengan menyembah makhluk, selagi aqidah tauhid tetap terpelihara.
Jadi sebelum terlalu ghairah menuduh orang lain syirik, mungkin lebih baik kita kembali belajar dari al-Qur’an, hadis sahih, dan kitab ulama.
Kerana dalam sejarah Islam,
ramai yang menjerit “syirik”… tetapi rupanya mereka sendiri yang belum faham tauhid.
Sumber dari Rahmat Rahman
0 comments:
Catat Ulasan